ظرفیت ۳۰۰۰ مگاواتی نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی در تهران

استان تهران با برخورداری از بیش از ۳۰۰۰ مگاوات ظرفیت بالقوه برای احداث نیروگاه‌ خورشیدی پشت‌بامی، یکی از مناطق مستعد کشور برای توسعه تولید برق تجدیدپذیر به شمار می‌رود. با این حال، محدودیت‌های تأمین مالی، پیچیدگی‌های اداری و مسائل حقوقی مربوط به ساختمان‌های مسکونی، از مهم‌ترین موانع بهره‌برداری از این ظرفیت هستند.

محمود محمودی، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان تهران، ظرفیت قابل استفاده پشت‌بام‌های این استان برای تولید برق خورشیدی را بیش از ۳۰۰۰ مگاوات اعلام کرده است. استفاده از این فضاها می‌تواند بدون نیاز به تخصیص زمین جدید، زمینه افزایش تولید برق پاک و کاهش فشار بر شبکه برق را فراهم کند.

در همین راستا، حسین حکیم‌الهی، مجری طرح احداث نیروگاه‌های خورشیدی شرکت توزیع نیروی برق استان تهران، از برنامه‌ریزی برای توسعه ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی استان خبر داده است. بر اساس اظهارات وی، ظرفیت نصب‌شده نیروگاه‌های خورشیدی تهران به ۲۲۲ مگاوات رسیده و هدف‌گذاری شده است این میزان تا پایان سال ۱۴۰۵ به ۱۰۰۰ مگاوات و تا پایان سال ۱۴۰۷ به حدود ۵۰۰۰ مگاوات افزایش یابد.

تحقق این اهداف، علاوه بر توسعه زیرساخت‌های تولید برق، نیازمند تسهیل شرایط سرمایه‌گذاری و رفع موانع اجرایی پروژه‌های خورشیدی است.

تأمین مالی و موانع اداری؛ چالش توسعه نیروگاه‌های پشت‌بامی

یکی از برنامه‌های حمایتی مطرح‌شده برای گسترش نیروگاه‌های خورشیدی کوچک‌مقیاس، پرداخت تسهیلات بانکی تا سقف ۳۰۰ میلیون تومان با نرخ سود ۱۴ درصد و بازپرداخت پنج‌ساله است. این تسهیلات با هدف پوشش بخشی از هزینه احداث نیروگاه‌های خورشیدی خانگی در نظر گرفته شده و سامانه مهرسان نیز به‌عنوان یکی از مسیرهای ثبت درخواست متقاضیان معرفی شده است.

با وجود این، محدودیت منابع مالی و دشواری دریافت تسهیلات می‌تواند سرعت اجرای پروژه‌ها را کاهش دهد. در کنار تأمین سرمایه، مراحل دریافت مجوز و هماهنگی با نهادهای مرتبط نیز از عوامل تأثیرگذار بر زمان اجرای نیروگاه‌های خورشیدی به شمار می‌روند.

موضوع مالکیت پشت‌بام در مجتمع‌های مسکونی نیز یکی دیگر از چالش‌های توسعه این نیروگاه‌هاست. از آنجا که پشت‌بام بسیاری از ساختمان‌های آپارتمانی جزو مشاعات محسوب می‌شود، استفاده از آن برای نصب تجهیزات خورشیدی مستلزم بررسی حقوقی و اخذ موافقت‌های لازم است.

شفاف‌سازی ضوابط استفاده از فضاهای مشترک، تسهیل فرآیند دریافت مجوز و فراهم‌کردن دسترسی مؤثر به منابع مالی می‌تواند زمینه مشارکت بیشتر مالکان و سرمایه‌گذاران را در توسعه نیروگاه‌های خورشیدی فراهم کند.

نقش نیروگاه‌های خورشیدی در کاهش آلودگی و تأمین برق پایدار

توسعه نیروگاه‌ خورشیدی پشت بامی، علاوه بر افزایش ظرفیت تولید برق، می‌تواند در کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی و انتشار گازهای گلخانه‌ای نقش داشته باشد. این موضوع برای استان تهران که با چالش آلودگی هوا و افزایش تقاضای برق روبه‌روست، اهمیت ویژه‌ای دارد.

بر اساس اظهارات صابر باغخانی‌پور، مدیرکل محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران، تولید هر کیلووات‌ساعت برق خورشیدی می‌تواند از انتشار حدود ۰.۷۶ کیلوگرم دی‌اکسید کربن جلوگیری کند. همچنین طبق آمار اعلام‌شده، ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی موجود در استان تهران سالانه از انتشار بیش از ۲۳۰ هزار تن دی‌اکسید کربن جلوگیری می‌کند.

از سوی دیگر، بهره‌گیری از پشت‌بام ساختمان‌های مسکونی، تجاری و صنعتی برای نصب پنل‌های خورشیدی، امکان تولید برق در نزدیکی محل مصرف را فراهم می‌سازد و در صورت طراحی و اتصال مناسب، می‌تواند به کاهش تلفات انتقال و توزیع برق کمک کند.

در چنین شرایطی، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی تنها به افزایش تعداد پنل‌ها محدود نمی‌شود؛ بلکه نیازمند بررسی فنی محل نصب، انتخاب تجهیزات متناسب با شرایط مصرف، ارزیابی اقتصادی پروژه و رعایت الزامات اتصال به شبکه است.

با توجه به ظرفیت قابل‌توجه استان تهران، رفع موانع مالی و اداری در کنار اجرای اصولی پروژه‌ها می‌تواند مسیر استفاده گسترده‌تر از انرژی خورشیدی را هموار کند. تحقق هدف‌گذاری ۵۰۰۰ مگاواتی تا پایان سال ۱۴۰۷ نیز به میزان سرمایه‌گذاری، توسعه زیرساخت‌ها و همکاری نهادهای مسئول وابسته خواهد بود.