صنعت برق کشور در آماده‌باش کامل است

با ورود توده‌های هوای گرم و بی‌سابقه به کشور، صنعت برق در یکی از حساس‌ترین گلوگاه‌های عملیاتی خود قرار گرفته است. گزارش‌ها حاکی از آن است که دمای هوا در مناطق جنوبی از مرز ۵۰ درجه عبور کرده و پایتخت نیز خود را برای رویارویی با دمای ۴۲ درجه آماده می‌کند؛ وضعیتی که به‌طور مستقیم باعث جهش غیرخطی در مصرف وسایل سرمایشی و فشار مضاعف بر زیرساخت‌های انتقال شده است.

چالش انتقال بار صنایع پتروشیمی به شبکه سراسری

یکی از متغیرهای بحرانی در تابستان جاری، تغییر الگوی تأمین برق صنایع بزرگ است. طبق اعلام معاونت برق و انرژی وزارت نیرو، بخشی از نیروگاه‌های خودتأمین صنایع (موضوع ماده ۴ قانون مانع‌زدایی از توسعه صنعت برق) که سال گذشته وظیفه تأمین انرژی مجتمع‌های پتروشیمی را بر عهده داشتند، به دلیل آسیب‌های فنی ناشی از حوادث اخیر (جنگ رمضان) از مدار خارج شده‌اند.

این خروج ناگهانی باعث شده تا شبکه سراسری برق، علاوه بر پاسخگویی به تقاضای بخش خانگی، بارِ تأمین انرژی این واحدهای استراتژیک را نیز به دوش بکشد. ترکیب این تقاضای صنعتی با پیک مصرف سرمایشی، حساسیت بهره‌برداری از شبکه را نسبت به سال گذشته به مرز هشدار رسانده و تمامی گروه‌های عملیاتی، نیروگاه‌ها و شرکت‌های توزیع را در وضعیت آماده‌باش ۱۰۰ درصدی قرار داده است.

پروتکل‌های پایداری و اولویت‌بندی مدیریت مصرف در استان‌ها

وزارت نیرو برای پیشگیری از هرگونه اختلال گسترده و حفظ امنیت شبکه، سازوکارهای کنترلی ویژه‌ای را در دستور کار قرار داده است. در صورتی که گرمای نامتعارف منجر به آسیب به تجهیزات یا عبور مصرف از سقف پایداری شود، تدابیر موقت مدیریت بار در برخی ساعات و مناطق به‌صورت برنامه‌ریزی شده و با اطلاع‌رسانی قبلی اجرا خواهد شد.

در این میان، اختیارات ویژه‌ای نیز به سطوح استانی تفویض شده است؛ استان‌هایی که موفق به رعایت سقف مصرف تعیین‌شده شوند، این امکان را خواهند داشت تا در چارچوب ظرفیت تخصیص‌یافته، اولویت‌بندی تأمین برق بخش‌های مختلف خود را متناسب با نیازهای محلی تنظیم کنند. همچنین، پایداری جریان برق در مناطق گرمسیر و جنوبی کشور به دلیل وابستگی حیاتی زیست روزمره به سیستم‌های سرمایشی، در صدر اولویت‌های رصد لحظه‌ای مرکز دیسپاچینگ ملی قرار دارد.

پنل‌های خورشیدی؛ راهکاری مکمل برای کاهش فشار بر شبکه

در کنار راهکارهای کوتاه‌مدت برای عبور از پیک تابستان، توسعه استفاده از پنل‌های خورشیدی می‌تواند به‌عنوان یک راهکار مؤثر و پایدار، نقش مهمی در کاهش فشار بر شبکه سراسری ایفا کند. از آنجا که اوج تولید نیروگاه‌ خورشیدی معمولاً با ساعات اوج تابش و افزایش مصرف وسایل سرمایشی هم‌زمان است، این فناوری می‌تواند بخشی از بار روزانه شبکه را جبران کرده و نیاز به اعمال محدودیت در برخی ساعات را کاهش دهد.

گسترش سامانه‌های خورشیدی خانگی، تجاری و صنعتی، به‌ویژه در استان‌های گرم و پرتابش، علاوه بر کمک به پایداری شبکه، می‌تواند هزینه برق مصرف‌کنندگان را نیز در بلندمدت کاهش دهد. استفاده از پنل‌های خورشیدی در ساختمان‌های اداری، واحدهای تولیدی و مجتمع‌های بزرگ، این امکان را فراهم می‌کند که بخشی از برق مورد نیاز در محل تولید شود و وابستگی مستقیم به شبکه سراسری کمتر شود. به همین دلیل، بسیاری از کارشناسان معتقدند عبور مطمئن‌تر از تابستان‌های آینده، بدون توسعه جدی انرژی خورشیدی و سرمایه‌گذاری در تولید پراکنده، دشوار خواهد بود.